Biz plastmassa yoki boshqa polimerlar bilan aloqa qilamiz va antioksidantlar haqida tez-tez eshitamiz. Antioksidantlarning antioksidlanish va antigenizatsiya uchun ishlatilishini tushunish ham mumkin, ammo ularning aksariyati mexanizmni tushunmaydi. Bugun biz polimer materiallarning qarishining sabablari, mexanizmlari va echimlarini o'rganamiz.
Oksidlanish nima?
Oksidlanish tor ma'noda kislorod va boshqa moddiy elementlar orasidagi kimyoviy reaktsiyani anglatadi. Bundan tashqari, muhim kimyoviy birlik jarayoni. Keng ma'noda oksidlanish materiya l elektron yo'qotish (oksidlanish sonining ko'payishi) jarayonini anglatadi .
Ommabop tushuntirish: sarg'ishlik, qarish, qotib qolish, mo'rtlashuv, yumshatish, xiralik, zang va boshqa hodisalar shamol, yomg'ir, havodagi kislorod, suv kuchi va shamol eroziyasi natijasida yuzaga keladi.
Eng yaxshi misol shundaki, kesilganidan keyin olma bir muddat havoga tushadi va asta-sekin sarg'ayadi.
Aslida, nafaqat olma, balki terimiz ham oksidlanadi. Plastik buyumlar va polimerlar oksidlanadi va qariydi!
Qarish - tabiatdagi universal jarayon. Atrofimizdagi eng keng tarqalgan jarayon bu tug'ilish, o'sish va qarish davrlaridan iborat bo'lib, bu eng tipik qarish jarayonidir.
Polimer xuddi shunday. Qayta ishlash va foydalanish jarayonida issiqlik, kislorod, suv, yorug'lik, mikroorganizm, kimyoviy muhit va boshqa atrof-muhit omillarining har tomonlama ta'siri tufayli polimer materiallarning kimyoviy tarkibi va tuzilishi bir qator o'zgarishlarga uchraydi va jismoniy xususiyatlari mos ravishda yomonlashadi, qotishqoqlik, yopishqoqlik, singdirish, rangsizlanish, kuchning yo'qolishi va boshqalar. Ushbu o'zgarishlar va hodisalarga qarish deyiladi.
Molekulyar polimer qarishining kamchiliklari qanday?
1. Mexanik xususiyatlarni kamaytiring
2. rangsizlanish
3. Shaffoflikni kamaytiring
4. Sariqlik va qarish
5. Jinni
6. Achchiq (alkogol, aldegidlar, ketonlar)
Polimerlarning qarishi, aybdorlikning qaysi omillari bor?
1. Polimer tuzilishi: er-xotin rishtalar va benzol halqalarining tuzilishi etarlicha barqaror emas, bu esa polimerning parchalanishiga va sarg'ayishiga olib keladi.
2. Polimer sintezidagi qoldiq aralashmalar: peroksid va metall ionlari polimerning emirilishiga va sarg'ayishiga olib keladi.
3. Kislorod (havo): kislorod va ozonning mavjudligi polimerlarning parchalanishiga olib keladi
4. Energiya: mexanik stress, issiqlik, UB
5. Havoning ifloslanishi: NOx, Sox
6. Suv, namlik: erishi va yog'ingarchilikka olib kelishi mumkin; biologiya: biologik ferment tufayli kelib chiqadigan buzilish
Nima uchun polimerlar yoshi?
Polimer issiqlik yoki yorug'lik ta'siri ostida qo'zg'atilgan holat molekulalarini hosil qiladi. Energiya etarlicha yuqori bo'lganda, molekulyar zanjir parchalanadi va polimerda zanjirli reaktsiya hosil qilishi mumkin, buzilishni davom ettiradi va o'zaro bog'lanishni keltirib chiqarishi mumkin.
Aybdor: erkin radikal R ·
Agar atrof-muhitda kislorod yoki ozon bo'lsa, gidroperoksidni (ROOH) hosil qilib, keyinchalik uglerodga parchalanish uchun bir qator oksidlanish reaktsiyalari sodir bo'ladi.
Agar polimerda qoldiq katalizator metall ionlari bo'lsa yoki mis, temir, marganets, kobalt va boshqalar kabi metall ionlari polimerga qayta ishlash va foydalanish paytida keltirilsa, polimerning oksidlanish buzilishi tezlashadi.
